Τετάρτη 21 Ιανουαρίου 2026

Τετάρτη 21 Ιανουαρίου 2026

ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


ΣΑΡΔΕΛΕΣ ΚΑΙ ΣΑΡΔΟΝΙΟΙ


Το πρώτο πιάτο που μου σέρβιραν ήταν, όπως ήταν πρέπον, σαρδέλες. Η ρίζα είναι η ίδια, σχετική με τη Σαρδηνία, ακριβώς όπως είναι και η λέξη για ένα φυτό της Σαρδηνίας (που όταν το τρώει κανείς προκαλεί σπασμωδικό γέλιο, που καταλήγει σε θάνατο) που μας έχει δώσει τη λέξη σαρδόνιος-χλευαστικός, κοροϊδευτικός-επειδή σαρδόνιος στα ελληνικά σήμαινε “από τη Σαρδηνία”.


Από τον Paul Theroux και το βιβλίο “The Pillars of Hercules”, που αναφέρεται βέβαια στο νησί της Σαρδηνίας.

Δευτέρα 19 Ιανουαρίου 2026

Ένα σημαντικό άρθρο από το British Medical Joutnal

 Hope without action is a damaging sedative to the reality of the climate crisis

Richard Smith


If you pay any attention to what is happening to the planet it’s hard not to be gloomy. Carbon emissions rise yearly, causing a surge in global temperatures and extreme weather events. We must not abandon hope we are told by many but hope without action will hasten catastrophe.

Droughts, floods, wildfires, and hurricanes are destroying communities and land, causing homelessness, forced migration, and food insecurity. The destruction is accelerating, as feedback loops kick in. We are heading to a global increase in temperature that has not been seen for tens of millions of years. Some of those studying the crisis talk of social collapse within a decade.1 Yet the annual UN meeting on climate change in October achieved almost nothing, causing some to wonder if we should give up on global meetings.2 How then could we respond to this global problem?

We must maintain hope, everybody tells me. How can I talk to my grandchildren about what’s happening if I can’t offer them hope. Friends who are climate activists talk of the importance of hope as do friends who have done little or nothing in response to the climate crisis. But what is hope, and are we sure that it’s beneficial?

Jonathan Watts, the Guardian’s environmental correspondent, has written an article asking “Would abandoning false hope help us to tackle the climate crisis?”3 I have written about the hazards of hope in people with terminal illnesses: how it leads them to greatly overestimate their length of survival, fall into the hands of quacks, and spend excessively on ineffective treatments.4 In a sense, the climate crisis is a terminal illness for all of humanity.

The philosopher Arthur Schopenhauer took a negative view of hope: “Hope is to confuse the desire that something should occur with the probability that it will. Perhaps no man is free from this folly of the heart, which deranges the intellect’s correct estimation of probability to such a degree as to make him think the event quite possible, even if the chances are only a thousand to one.” Frederick Nietzsche took a similar view: “Zeus intended that man, notwithstanding the evils oppressing him, should continue to live and not rid himself of life, but keep on making himself miserable. For this purpose, he bestowed hope upon man: it is, in truth, the greatest of evils for it lengthens the ordeal of man.”

In his article, Watts postulates that hope may be keeping us comfortably numb rather than rousing us into action. He points out that Christian missionaries “weaponised hope . . . promising a better afterlife.” Colonialists offered “a supposedly superior civilisation,” and capitalists and politicians promise us a “better tomorrow.”3

Schopenhauer, Nietzsche, and other philosophers agree that hope seems to be part of the software of humans, but it deceives us and can become a dangerous sedative to reality. The widely used phrase “hope is not a strategy” may have come first from the American general Gordon R Sullivan: instead, he emphasised the need for planning and action. That seems to me the crucial point. “To hope, is to act as if you await the possibility of good,” said the Danish philosopher Søren Kierkegaard.

To temper the severity of the climate crisis we need planning and action. There will have to be change at every level, from the personal to the global. Without dramatic political change we will not succeed, but nor will we succeed without substantial personal change in how we live, what we eat, and how we move.

Some people remain unaware of the severity and imminence of the harm from the climate and nature crisis, some deny it. Many in the UK and other rich countries recognise the coming harm but disavow it, and some take action from the minor to the major.

Just as hope distorts the judgment of the terminally ill, hope encourages disavowal of the climate crisis. People recognise that something serious is happening but take no action.5 Something will turn up. Politicians will finally take drastic action. Technology will save us. Hope can create seductive mirages. Meanwhile, we’ll continue to fly, drive, buy more than we need, eat meat, and consume far more carbon and resources than the planet can tolerate. We may even resort to blaming others.

In the “jog-trot life” that most of us live, where one day is much like another and we “get on with our lives,” it can be easy not to think about the serious predicament in which we find ourselves.

People will carry on with both passive, finger crossing hope, but hope without action is worse than nothing. I suggest that at a minimum we can all learn about the climate crisis; talk about it to friends and family; have the climate crisis at the front of our minds when voting; communicate our concerns to MPs and other authorities; sign petitions; raise the issue within our work or school; walk, cycle, use public transport, and avoid flying unless essential (and how often is flying truly “essential”); buy less or second hand; and switch to a diet that is largely plant based.

If you hope for a better future without making any changes then your hope is false. You are deceiving yourself and others.

BMJ 2026;392:s93

Παρασκευή 16 Ιανουαρίου 2026

Παρασκευή 16 Ιανουαρίου 2026

 ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΣΤΗ ΓΗ-ΠΟΣΕΣ ΦΟΡΕΣ ΑΡΑΓΕ;


Εάν υπήρξαν πολλές περιπτώσεις έναρξης της ζωής στη Γη ή μία μονάχα είναι ένα βαθύ και ίσως αδιαπέραστο μυστήριο. Από όσο γνωρίζουμε μπορεί να υπήρξαν εκατομμύρια αδιέξοδοι δρόμοι και λαθεμένες εκκινήσεις, αρχαίες γενεαλογίες που δεν θρηνήθηκαν και εξαφανίστηκαν καθώς κάποιες καινούργιες αναδείχτηκαν. Αλλά φαίνεται ότι είναι πολύ σαφές ότι υπάρχει μόνο μια κληρονομική γραμμή που οδηγεί σε όλη τη ζωή που υπάρχει σήμερα στη Γη.


Από το βιβλίο “Shadows of Forgotten Ancestors” του Carl Sagan.




Η φωτο είναι από την χθεσινή μας βόλτα στην Τσαγκαράδα με τον περίφημο πλάτανο της πλατείας της Αγίας Παρασκευής.

Πέμπτη 15 Ιανουαρίου 2026

Πέμπτη 15 Ιανουαρίου 2026

ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


ΑΘΕΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΙΣΤΗ


Ο Jules Lagneau* δίδασκε στους νεαρούς μαθητές του ότι ο αθεϊσμός είναι το αλάτι, που προστατεύει την πίστη από τη διαφθορά. 


Από την ανάγνωση του Spinoza, που έκανε ο Lagneau, αποκόμισε ο Alain** τον δικό του ορισμό του ύψιστου αγαθού του ανθρώπου: “να γευτεί τη χαρά της σκέψης και να συγχωρήσει τον Θεό”. 


* Γάλλος Φιλόσοφος (1851-1894)


**Emile-Auguste Chartier (1868-1951), γνωστός ως Alain, Γάλλος φιλόσοφος.


Τα παραπάνω απο το βιβλίο “Lessons of the Masters” του George Steiner.

Τετάρτη 14 Ιανουαρίου 2026

Τετάρτη 14 Ιανουαρίου 2026

 ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ

ΤΟ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΚΑΛΟ ΕΡΓΟ ΤΕΧΝΗΣ


Ο πίνακας που ήταν στον τοίχο δεν μπορούσε να περιγραφεί. Το να τον περιορίσεις σε μια γλωσσική περιγραφή σήμαινε να τον καταστρέψεις. Αυτό δεν είναι άλλωστε το χαρακτηριστικό γνώρισμα ενός καλού έργου; Ένα πράγμα, που μπορεί να είναι μόνο ο εαυτός του, ένα πράγμα που απορρίπτει την προσαρμογή ή την επεξήγηση.


Γράφει ο Jack Livings στο μυθιστόρημα “The Blizzard Party.”

Τρίτη 13 Ιανουαρίου 2026

Τρίτη 13 Ιανουαρίου 2026

 ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ

ΣΗΜΕΡΑ ΕΙΜΑΙ ΕΚΕΙΝΟΣ ΠΟΥ ΜΙΛΑΕΙ ΓΑΛΛΙΚΑ…


Αυτά που πιστεύουμε, το πως ψηφίζουμε, τι μας αρέσει και ποιοί είμαστε, όλα αυτά υπόκεινται σε γλωσσολογικές επιρροές. Γινόμαστε κάπως διαφορετικές παραλλαγές του εαυτού μας όταν χρησιμοποιούμε μια γλώσσα αντί για μια άλλη.


Η αναφορά αφορά τους πολύγλωσσους και προέρχεται από το βιβλίο “The Power of Language” της Viorica Marian.

Δευτέρα 12 Ιανουαρίου 2026

Δευτέρα 12 Ιανουαρίου 2026

ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


Ο ΤΡΟΠΟΣ ΠΟΥ ΓΕΡΝΑΜΕ ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΣ…


Μέσα σε μερικούς μήνες ένα δωμάτιο αλλάζει, έστω κι αν δεν έχουμε μετακινήσει τίποτα. Όσο κι αν είναι γερασμένα και καταπονημένα τα πράγματα, πάντοτε βρίσκουν, δεν γνωρίζουμε πως, τη δύναμη να γερνούν.


Είναι διαφορετικά όταν τα ξαναβρίσκουμε τα πράγματα, φαίνονται να έχουν περισσότερη δύναμη να εισχωρήσουν μέσα μας πιο θλιβερά, πιο βαθιά ακόμα, πιο απαλά από πριν, να λιώσουν σε αυτό το είδος θανάτου που συμβαίνει αργά μέσα μας, απαλά, μέρα με τη μέρα, δειλά, ενάντια στον οποίο (θάνατο) κάθε μέρα εκπαιδεύουμε τον εαυτό μας να αμύνεται λίγο λιγότερο από την προηγούμενη μέρα.


Από τον Louis-Ferdinand Céline στο μυθιστόρημα “Voyage au bout de la nuit.”

Παρασκευή 9 Ιανουαρίου 2026

Παρασκευή 9 Ιανουαρίου 2026

ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


Η ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΦΗΓΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ


«Ο μετα-αφηγηματικός χρόνος είναι ένας χρόνος χωρίς εσωτερικότητα. Η πληροφορία στρέφει τα πάντα προς τα έξω. Αντί για την εσωτερικότητα ενός αφηγητή, έχουμε την εγρήγορση ενός κυνηγού πληροφοριών.»


«Ο κόσμος που μπορεί να εξηγηθεί δεν μπορεί να γίνει αφήγηση».


Δύο ρήσεις από το βιβλίο “The Crisis of Narration” του Κορεάτη φιλόσοφου Byung-Chul Han.

Πέμπτη 8 Ιανουαρίου 2026

Πέμπτη 8 Ιανουαρίου 2026

 ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


Ο EINSTEIN ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΕΕΣ


Αυτό μου θυμίζει ένα ανέκδοτο που μου αρέσει. Όταν ο Paul Valéry έπαιρνε συνέντευξη από τον Albert Einstein, ρώτησε τον μεγάλο επιστήμονα: “Κρατάς πάντα ένα σημειωματάριο μαζί σου για να καταγράφεις τις ιδέες σου”; Ο Einstein ήταν ένας άνθρωπος που δεν κλονίζονταν εύκολα, αλλά αυτή η ερώτηση σίγουρα τον αναστάτωσε. “Όχι”, είπε. “Δεν υπάρχει λόγος για κάτι τέτοιο. Βλέπεις σπάνια έχω καινούργιες ιδέες”.


Από το βιβλίο “Novelist as a Vocation” του Haruki Murakami.

Τετάρτη 7 Ιανουαρίου 2026

Ποίηση

Φιλοδοξίες, του Χαράλαμπου Γιαννακόπουλου


Από το «Ποιητικό Ημερολόγιο 2019» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ιωλκός.


Ακούγεται ασήμαντο για φιλοδοξία
και ξεπερασμένο και ρομαντικό,
μα δεν είναι άσχημο για πεπρωμένο:


να μείνω στη μνήμη των ανθρώπων
ως εκείνος που κάθε χρόνο
έγραφε για τις αμυγδαλιές
λες και τις έβλεπε πρώτη φορά.

Τρίτη 6 Ιανουαρίου 2026

Τρίτη 6 Ιανουαρίου 2026

ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


ΕΥΚΟΛΟΠΙΣΤΟΙ ΨΕΥΤΕΣ


Οι άνθρωποι έχουν σχεδιαστεί από την εξέλιξη να είναι ψεύτες. Ψεύτες, που αρκετά παράξενα, είναι ευάλωτοι στα ψέματα. Αυτό είναι ένα πρόβλημα που αφορά μονάχα το είδος μας.


Γράφει ο Justin Gregg στο βιβλίο “If Nietzsche Were a Narwhal.”



ΠΕΡΙ ΛΟΓΟΚΛΟΠΗΣ ΚΑΙ ΑΥΘΕΝΤΙΚΟΤΗΤΑΣ


Έγραψε ο Mark Twain σε μια επιστολή του στον Keller: “ Αγαπητέ μου, πόσο απερίγραπτα αστεία και απίστευτα ηλίθια και κωμική ήταν αυτή η φάρσα περί “λογοκλοπής”! Σαν να υπήρχε κάτι άλλο σε οποιαδήποτε ανθρώπινη έκφραση, προφορική ή γραπτή, εκτός από λογοκλοπή! Επειδή ουσιαστικά όλες οι ιδέες είναι από δεύτερο χέρι, συνειδητά ή αθέλητα προερχόμενες από εκατομμύρια εξωτερικές πηγές.


Η αναφορά στο βιβλίο “The River of Consciousness” του Oliver Sacks.

Δευτέρα 5 Ιανουαρίου 2026

Γλυκά Κάλαντα!

 Η Ίριδα και η Νεφέλη μας λένε τα κάλαντα!


Κυριακή 4 Ιανουαρίου 2026

Τραμπ-έλεος ή Τραμπ-έλαιο;

Το ερώτημα είναι απλό: Θα ασχολούνταν ο Τραμπ με “κάποιον” Μαδούρο, αν η Βενεζουέλα δεν είχε πετρέλαιο; Αρκεί να σκεφτούμε πόσοι “δικτάτορες” τύπου Μαδούρο υπάρχουν στον κόσμο! Τους οποίους ο Τραμπ και οι Ηνωμένες Πολιτείες όχι απλά ανέχονται αλλά και στηρίζουν.

Βόλος, 1947

 Ο Βόλος σε καρτ-ποσταλ του τέλους του 1947. Στη Γορίτσα εντελώς άδεντρη φαίνονται κάποιου είδους διαφημίσεις!


Παρασκευή 2 Ιανουαρίου 2026

Παρασκευή 2 Ιανουαρίου 2026

ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


Η ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΒΟΥΛΗΣΗ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ


Από την άλλη πλευρά, όταν υιοθετήσουμε την σκεπτικιστική οπτική, συνειδητοποιούμε ότι η μυωπική εστίαση στην ατομική ευθύνη, την ενοχή και την τιμωρία είναι λανθασμένη και αντιπαραγωγική. Η σκεπτικιστική οπτική μας λέει ότι η λοταρία της ζωής δεν είναι πάντα δίκαιη, δεν έχουμε όλοι ίσα σημεία εκκίνησης και ότι τα άτομα είναι ενσωματωμένα σε κοινωνικά συστήματα που διαμορφώνουν ποιοι είμαστε και τι κάνουμε. Σε αντίθεση με την προσέγγιση της συγκεκριμένης χρονικής στιγμής, ενθαρρύνω μια ιστορική προσέγγιση του ατόμου ως ένα ολοκληρωμένο άτομο που βλέπει τα άτομα ως υποπροϊόντα της ιστορίας και των συνθηκών τους. Μας βοηθά να αναγνωρίσουμε ότι η εγκληματική συμπεριφορά είναι συχνά αποτέλεσμα κοινωνικών καθοριστικών παραγόντων και ότι ο καλύτερος τρόπος για τη μείωση του εγκλήματος και την αύξηση της ανθρώπινης ευημερίας είναι να εντοπιστούν και να αναληφθεί δράση σχετικά με αυτούς τους καθοριστικούς παράγοντες.


Απόψεις του Daniel C. Dennett από το βιβλίο “Just Deserts: Debating Free Will”, που πραγματεύεται την ύπαρξη ελεύθερης βούλησης.

Πέμπτη 1 Ιανουαρίου 2026

Πέμπτη 1 Ιανουαρίου 2026

ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ ΣΕ ΟΛΟΥΣ!!


ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


ΑΝΩΤΕΡΟΙ ΛΑΟΙ


Ο Joyce αγαπούσε τους Έλληνες εξ αιτίας της πολιτισμικής τους ανωτερότητας απέναντι στους Ρωμαίους, οι οποίοι τους λεηλάτησαν. Για τους ίδιους λόγους θαύμαζε την Ιρλανδία και ένιωθε απελπισία για την Αγγλία.


Από το βιβλίο “Ulysses and Us” του Declan Kiberd. 



ΟΙ ΑΚΑΤΑΛΑΒΙΣΤΙΚΕΣ ΕΞΗΓΗΣΕΙΣ


Η ώρα του τσαγιού, σύμφωνα με την περιγραφή του Oppenheimer, είναι τότε που εξηγούμε ο ένας στον άλλον εκείνα που δεν καταλαβαίνουμε.


Μια εξαιρετική περιγραφή για το πως λειτουργεί μια ομάδα σημαντικών επιστημόνων, από το βιβλίο “Analogia” του George Dyson.