Δευτέρα 14 Σεπτεμβρίου 2026

 ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


Η ΑΙΤΙΩΔΗΣ ΣΥΝΔΕΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ 


Στο βιβλίο “The picture of Dorian Gray” γράφει ο Oscar Wilde: Υπάρχει ένα μόνο πράγμα χειρότερο από το να μιλούν για σένα και αυτό είναι να μην μιλούν για σένα.


Γράφει ο Lee Smolin στο βιβλίο ‘Einstein's Unfinished Revolution.’


Και πιο κάτω από το ίδιο βιβλίο: Η ιστορία του σύμπαντος, σύμφωνα με ένα ενεργειακό αιτιώδες μοντέλο συνόλου, αποτελείται από γεγονότα, που το καθένα είναι η αιτία μελλοντικών γεγονότων, προς τα οποία μεταφέρουν κάποια ενέργεια και ορμή. Αλλά σε θεμελιώδη βάση δεν υπάρχει χωροχρόνος, υπάρχει απλώς το διακριτό σύνολο γεγονότων που συνδέονται με αιτιώδεις σχέσεις, με τα γεγονότα και τις σχέσεις προικισμένα με ενέργεια και ορμή.


Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου 2026

ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


ΓΟΝΙΔΙΑ ΔΙΠΛΗΣ ΟΨΗΣ


Πηγαίνοντας ένα βήμα παραπέρα, ο βιολόγος George Williams υποστήριξε ότι το γήρας συμβαίνει επειδή η φύση επιλέγει γενετικές ποικιλίες, έστω κι αν είναι βλαπτικές αργότερα στη ζωή, επειδή είναι ευνοϊκές σε ένα προηγούμενο στάδιο. Αυτή η θεωρία ονομάζεται ανταγωνιστική πλειοτροπία. Η πλειοτροπία είναι ένας κυριλέ όρος για την κατάσταση στην οποία ένα γονίδιο μπορεί να έχει πολλαπλές επιδράσεις. Έτσι πλειοτροπία σημαίνει ότι το ίδιο γονίδιο μπορεί να έχει αντίθετα αποτελέσματα. Με τα γονίδια που συμμετέχουν στη διαδικασία του γήρατος, τα αποτελέσματα μπορεί να εμφανίζονται σε διαφορετικούς χρόνους, δηλαδή να είναι ευνοϊκά νωρίς στη ζωή και προβληματικά αργότερα. Για παράδειγμα, γονίδια που μας βοηθούν στην ανάπτυξη νωρίς στη ζωή αυξάνουν τον κίνδυνο νοσημάτων που σχετίζονται με την ηλικία, όπως ο καρκίνος και η άνοια όταν γεράσουμε.


Απόσπασμα από το βιβλίο “Why We Die” του Venki Ramakrishnan.

 

Πέμπτη 10 Σεπτεμβρίου 2026

 ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ



Η ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟΥΣ 


Το να ελαττωθούν οι εκπομπές (CO2) είναι από τη μια απολύτως αναγκαίο και από την άλλη ανεπαρκές. Αν επρόκειτο να ελαττώσουμε στο μισό τις εκπομπές-ένα βήμα που θα έκανε αναγκαίο να φτιάξουμε από την αρχή τις περισσότερες υποδομές παγκοσμίως-τα επίπεδα CO2 δεν θα έπεφταν, απλά θα αυξάνονταν πιο αργά.


Υπάρχει επίσης το θέμα της δικαιοσύνης. Επειδή οι εκπομπές άνθρακα είναι αθροιστικές, αυτοί που φταίνε περισσότερο για την κλιματική αλλαγή είναι αυτοί που εξέπεμπαν περισσότερο όλα αυτά τα χρόνια. Έχοντας μόνο 4% του παγκόσμιου πληθυσμού, οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι υπεύθυνες για σχεδόν 30% των συνολικών εκπομπών. ΟΙ χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με περίπου 7% του παγκόσμιου πληθυσμού, έχουν παράγει περίπου 22% των συνολικών εκπομπών. Για την Κίνα, που είναι η πατρίδα για περίπου 18% του πληθυσμού παγκοσμίως, ο αριθμός είναι 13%. Η Ινδία, που αναμένεται σύντομα να ξεπεράσει την Κίνα, ως η πολυπληθέστερη χώρα του κόσμου, είναι υπεύθυνη για περίπου 3%. Όλες οι χώρες της Αφρικής και όλες οι χώρες της Νότιας Αμερικής μαζί είναι υπεύθυνες για λιγότερο από 6%.


Τα παραπάνω πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία από το εξαιρετικό βιβλίο “Under a White Sky” της Elizabeth Kolbert.


Τετάρτη 9 Σεπτεμβρίου 2026

 Η “αθώα” στάση του Ισραήλ στη Δυτική Όχθη, από τους New York Times




The retired generals sounding the alarm over the West Bank

Azam, you recently accompanied a group of retired Israeli officials and military officers to the West Bank. How did that happen? And what did you see?


One of these generals had known our colleague Ronen Bergman for a long time and asked whether we’d like to come along. We saw villages where settler violence has cleared entire communities. You walk around and it’s like a ghost town. There are the remnants of shepherding pens and homes. But no people.

The most striking thing to me was the language these former military officers used to describe what’s happening. They openly called it “ethnic cleansing.” They also referred to “Jewish terrorism” — the idea that in the name of Judaism settlers terrorize innocent farmers, women and children, and sometimes even kill them.

The violence in the West Bank has unfolded in the shadow of Israel’s post-Oct. 7 wars in Gaza, Lebanon and Iran. But it’s not a military campaign; it’s a civilian campaign. What does that look like?

Groups of settlers have been moving into the occupied West Bank, often into containers or trailers on the hillsides. They tend to settle close to Palestinian population centers. In some cases, they attack the surrounding communities.

They come in with masks, with guns, with bats. They torch homes, and steal livestock. The Palestinians know that they’re not allowed to be armed, and that if they fight back, in many cases the military will show up and defend the Israelis, even when they are the aggressors.


These retired generals say Prime Minister Benjamin Netanyahu’s government is complicit in this violence. How so?


When they call the government “complicit,” they mean several things. In some cases soldiers actually join forces with settlers to attack a village. There was a highly publicized incident of settlers camped outside Palestinian homes in a village called Qusra, and one video shows a soldier praying with the settlers.

These officials also point out that Israeli intelligence in the West Bank is so good that it’s very hard for a Palestinian to pull off any kind of attack. So their question is: How is it that a Palestinian can’t do anything without the Israeli military knowing about it, but settlers face no consequences for violence?

That impunity creates an incentive to keep going.


Did the Israeli government offer any kind of response?


The prime minister’s office declined to respond when we asked them about these officials’ comments, and Netanyahu has played down the attacks. But international concern has been growing and he did speak out about a particularly violent attack last month.


The settlements aren’t new of course — hundreds of thousands of Israelis have lived among millions of Palestinians in the occupied territories since 1967. So what is actually new here?


It doesn’t come out of nowhere. You’re looking at something that has been building for decades and has now been taken to an extreme by this government. Oct. 7, 2023, was a seminal moment. But so was the formation of Netanyahu’s government in 2022, because he brought in Bezalel Smotrich, Itamar Ben-Gvir and other right-wing officials who have the ambition of claiming the occupied West Bank as part of a Greater Israel.

That’s what the generals, and other critics of this government, believe they’re watching. They’re saying these violent incidents aren’t just “a handful of kids,” which is how Netanyahu once tried to frame it. They see this violence as strategic: settlers taking strategic areas, creating corridors and pushing Palestinians into densely populated cities that can be ring-fenced, so the rest of the land can be claimed.

The generals you spoke to were themselves part of military campaigns that involved violence against Palestinian. How do they differentiate between what they did and what is happening today?


In their eyes, a qualitative moral red line has been crossed. They distinguish between a continuum of state violence — violence in response to an attack, or violence designed to maintain security — and settler violence, which is just lawless individual behavior: civilians terrorizing other civilians, with the state tolerating it.

One of the men we quote, Gal Levertov, used to represent Israel before the International Criminal Court, and he said that if he were asked to defend Israel’s conduct in Gaza, he could — on the basis that there was a military objective. But he said there’s no defending what’s happening in the West Bank.

Palestinians, it’s worth noting, don’t see it this way at all. To them, this is simply a more unvarnished version of what came before.

And Azam, zooming out, what does all this mean for Israel and what it stands for as a country?


That’s maybe the hardest question here. The thing we heard time and again from these generals who care about Israel and believe in it is that Israel is ruining and destroying its values by allowing it to happen, by failing to stop it, by having citizens who are willing to do it and by not having more of a public uproar against it.

These generals are looking at it and saying: “This isn’t the Israel that I fought for. And if we’re not careful, the democratic values that we’re meant to uphold will be lost.”


Δευτέρα 7 Σεπτεμβρίου 2026

 ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


Η ΔΙΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΡΩΜΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΠΟΛΕΙΣ


Ο πρώτιστος λοιπόν, ο κυριώτατος λόγος δι’ ον κατωρθώθη η

Ιταλική ένότης είναι ότι οί Ρωμαίοι ποτέ δέν εφαντάσθησαν νά

άρξωσι τής χερσονήσου διά μόνων των είκοσάκις χιλίων έαυτών

πολιτών αλλά κατέστησαν κοινωνούς του κυριαρχικού δικαιώματος

τούς κρατίστους τών αντιπάλων. Τοιούτο τι ουδέποτε έπραξαν

ούτε οί Σπαρτιαται, ούτε οί Αθηναίοι, διά τούτο ουδέποτε

ηδυνήθησαν νά απαρτίσωσι τήν πολιτικήν του Ελληνικού έθνους

ενότητα. Αλλά δέν ήτο τουλάχιστον δυνατόν νά παρατείνωσιν έπί μακρότερον τον ίδιον αυτοτελή βίον; Δυστυχώς δεν ήτο, διότι,

μετά τούς άτελεσφορήτους εκείνους αγώνας, εν Σπάρτη μεν το

πολίτευμα έμεινεν άνευ πολιτών, εν Αθηναίς δέ οι πολίται έμειναν

άνευ πολιτεύματος.


Γράφει ο Κ. Παπαρρηγόπουλος στην “Ιστορία του Ελληνικού Έθνους”.


Παρασκευή 4 Σεπτεμβρίου 2026

 ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


ΠΟΤΕ ΠΡΟΟΔΕΥΕΙ Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ


Η επιστήμη προοδεύει όταν εφευρίσκουμε θεωρίες που μπορούν να διαψευσθούν, ακόμη και αν έχουν ως αποτέλεσμα της διάψευσή τους. Είναι όταν οι θεωρητικοί εφευρίσκουν θεωρίες που δεν μπορούν να διαψευσθούν που η επιστήμη τελματώνεται.


Γράφει ο Lee Smolin στο βιβλίο “Einstein's Unfinished Revolution.”


Πέμπτη 3 Σεπτεμβρίου 2026

 ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


ΠΟΣΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΕΙΝΑΙ ΑΡΚΕΤΗ;


Όταν ο Τζωρτζ παρουσίασε τον Καρλ, τον καθηγητή του στο Πανεπιστήμιο, στη μητέρα του, κατά τη διάρκεια της ορκομωσίας, ο Κάρλ είπε: Έχει αφομοιώσει ακριβώς αρκετή φιλοσοφία για να κάνει τη ζωή του πιο δύσκολη, αλλά όχι αρκετή για να του δώσει επαγγελματικά διαπιστευτήρια.


Από το μυθιστόρημα “The Book of George” της Kate Greathead.


Τετάρτη 2 Σεπτεμβρίου 2026

 ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


ΡΩΣΟΙ ΦΙΛΕΛΛΗΝΕΣ ΤΟ 1821-ΕΝΑ ΑΝΥΠΑΡΚΤΟ ΕΙΔΟΣ


Ένα ασύνηθες χαρακτηριστικό του φιλελληνισμού των Ρώσων είναι ότι ενώ Έλληνες που ζούσαν στη Ρωσία πήγαν να πολεμήσουν για τον σκοπό της Ελλάδας, ούτε ένας Ρώσσς δεν φαίνεται να το έκανε. Ρώσοι δεν εμφανίζονται στις αναφορές εκείνης της εποχής για τον ελληνικό πόλεμο. Δεν έχει περιγραφεί κανένας θάνατος ενός Ρώσου φιλέλληνα. Το μνημείο των φιλελλήνων στη Ρωμαιοκαθολική εκκλησία στο Ναύπλιο εμφανίζει τα ονόματα 274 ξένων φιλελλήνων που πέθαναν στην Ελλάδα, πάνω από εκατό από τα Γερμανικά κράτη, σαράντα περίπου από τη Γαλλία και άλλα τόσα από την Ιταλία, μικρότερα τμήματα από την Βρεττανία και άλλα μέρη, ένα μικρό αριθμό από την Ισπανία, την Ουγγαρία, τη Σουηδία και τη Δανία και ένα μοναδικό από την Πορτογαλία, αλλά κανένα από τη Ρωσία.


Αυτό το στοιχείο έχει το ενδιαφέρον του, ενώ ο συγγραφέας παραθέτει στοιχεία που δείχνουν ότι το Ρωσικό κράτος έστειλε ή προσπάθησε να στείλει χρηματική βοήθεια στην Ελλάδα. Είναι από το βιβλίο “The Greek War of Independence” του David Brewer.


Τρίτη 1 Σεπτεμβρίου 2026

 ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟΣ


Η χρήση του όρου “ολοκληρωτισμός” σε σχέση με την Κομμουνιστική κοινωνία εμποδίζει την κατανόηση αυτής της κοινωνίας. Ολοκληρωτισμός είναι ένα σύστημα εξαναγκασμού που επιβάλλεται σε ένα λαό “από επάνω” ανεξάρτητα από την κοινωνική δομή του πληθυσμού. Το Κομμουνιστικό σύστημα εξαναγκασμού προήλθε από την ίδια την κοινωνική δομή, δηλαδή ¨από κάτω”.


Αυτά είναι λόγια του Alexander Zinoviev* από το βιβλίο του “The Reality of Communism” και αναφέρονται στο βιβλίο “The New Leviathans” του John Gray.


  • Σοβιετικός φιλόσοφος, συγγραφέας και δημοσιογράφος (1922-2006)

Δευτέρα 31 Αυγούστου 2026

 ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


ΝΑ ΠΩΣ ΓΙΝΑΜΕ “ΡΩΜΙΟΙ”


Το 212 μΧ, κατά τη διάρκεια των πρώτων ετών της “κρίσης” του 3ου αιώνα, ο αυτοκράτορας Caracalla εξέπληξε τους πάντες όταν θέσπισε ότι όλοι οι υπήκοοι της αυτοκρατορίας, εκτός από τους σκλάβους, θα είναι στο εξής πλήρως Ρωμαίοι πολίτες.

Αλλά αυτό το “κόλπο” του Caracalla, που υποτίθεται ότι έγινε για να αυξηθούν τα φορολογικά έσοδα, θα αποδειχτεί ότι είχε μια ακόμη απώτερη συνέπεια. Από εκείνη την εποχή, σχεδόν ο καθένας σε οποιοδήποτε σημείο του κόσμου που μιλούσε ελληνικά, είχε το δικαίωμα να καλείται Ρωμαίος πολίτης. Θα ερχόταν έτσι ο καιρός που αυτοί που μιλούσαν ελληνικά δεν θα θεωρούσαν τους εαυτούς τους πλέον ως “Έλληνες”, αλλά μάλλον ως “Ρωμαίους” (Ρωμιοί στα ελληνικά)-κάτι που η μεγάλη πλειοψηφία από αυτούς θα συνέχιζε να το κάνει μέχρι τον δέκατο ένατο αιώνα.


Από το βιβλίο “The Greeks” του Roderick Beaton.

Παρασκευή 28 Αυγούστου 2026

 ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ…


Είχε πει αυτό που δεν λέγεται: ότι το κράτος δεν θέλει έξυπνα άτομα αλλά γρανάζια στη μηχανή, ειδικευμένους που είχαν εκπαιδευτεί αρκετά ώστε να συνεισφέρουν άκριτα και υποτακτικά, ένα αδυσώπητο αποτέλεσμα του οποίου ήταν η διαιώνιση της πνευματικής μετριότητας.


Κριτική της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης και της κρατικής μηχανής στην εποχή του Nietzsche, που μάλλον δεν έχει μεταβληθεί και πολύ μέχρι σήμερα.


Από το βιβλίο “I Am Dynamite!” της Sue Prideaux.

Πέμπτη 27 Αυγούστου 2026

 ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


ΣΟΒΙΕΤΙΚΑ ΑΣΤΕΙΑ 


Ξέρεις τι είναι ένα σοβιετικό ντουέτο; Ένα κουαρτέτο που γύρισε από μια περιοδεία στο εξωτερικό.


Ο σύντροφος Khrouchtchev επισκέπτεται μια φάρμα με γουρούνια και τον φωτογραφίζουν. Στην εφημερίδα Pravda οι γραφίστες συζητούν για τη λεζάντα που θα βάλουν κάτω από τη φωτογραφία. “ Ο σύντροφος Khrouchtchev ανάμεσα στο γουρούνια”, “Ο σύντροφος Khrouchtchev και τα γουρούνια”, “ Τα γουρούνια γύρω από τον σύντροφο Khrouchtchev”; Όλα τα παραπάνω απορρίπτονται το ένα μετά το άλλο. Στο τέλος ο διευθυντής παίρνει αυτός την απόφαση. Η λεζάντα που διάλεξε λέει: “ Ο τρίτος από δεξιά είναι ο σύντροφος Khrouchtchev”. 


Από το βιβλίο “Le mage du Kremlin” του Giuliano Da Empoli.

Τετάρτη 26 Αυγούστου 2026

 ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΙΔΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ


Η ανθρώπινη ράτσα έχει δύο μονάχα απεριόριστες ικανότητες: να υποφέρει και να λέει ψέματα. Θέλω να πολεμήσω τη θρησκεία επειδή είναι η πηγή για όλα τα ψέματα του ανθρώπου και η μόνη δικαιολογία για να υποφέρει.


Πιστεύω-και θέλω να μαζέψω όλα τα δεδομένα για να το εξηγήσω- ότι η χειρότερη κατάρα στην ανθρωπότητα είναι ικανότητα να θεωρεί τα ιδανικά σαν κάτι εντελώς αφηρημένο και ξέχωρο από την καθημερινή ζωή του καθένα. Η ικανότητα του να ζει και να σκέφτεται εντελώς διαφορετικά, βγάζοντας έτσι τη σκέψη από την πραγματική του ζωή. Αυτό δεν αφορά τους εσκεμμένα και συνειδητά υποκριτές, αλλά εκείνους τους πιο επικίνδυνους και απελπισμένους, που μόνοι τους με τον εαυτό τους, ανέχονται μια σαφή διάσταση μεταξύ των πεποιθήσεών τους και της ζωής τους, και εξακολουθούν να πιστεύουν ότι έχουν πεποιθήσεις. Γι αυτούς, είτε τα ιδανικά τους, είτε η ζωές τους είναι άχρηστες-και συνήθως και τα δύο.


Οι παραπάνω φράσεις είναι από τα ημερολόγια της Ayn Rand και αναφέρονται στο βιβλίο “The Visionaries” του Wolfram Eilenberger.

Τρίτη 25 Αυγούστου 2026

 ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΩΣ ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ


Αυτό που υποστήριζε ο Kierkegaard ήταν ότι εκείνος που ακολουθούσε μια φιλοσοφία που δεν τον βοηθούσε στον τρόπο της ζωής του έπαιρνε αποστάσεις από τα πιο επείγοντα ερωτήματα της ύπαρξης.


Από το βιβλίο “Philosopher of the Heart” της Clare Carlisle.



Δευτέρα 24 Αυγούστου 2026

 ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


ΕΝΑΣ ΥΜΝΟΣ ΣΤΗΝ ΑΠΩΛΕΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ!


Πόσο θαυμάσιο είναι να ξοδέψεις μια ζωή που θα μπορούσε να είναι χρήσιμη, να μην εκτελέσεις ποτέ ένα έργο τέχνης που ήταν σίγουρο ότι θα ήταν όμορφο, να παρατήσεις στη μέση ένα δρόμο που οδηγεί με βεβαιότητα προς τη νίκη! 

Αχ, αγάπη μου, το μεγαλείο εκείνων των έργων που έχουν χαθεί για πάντα, των πραγματειών που σήμερα υπάρχουν ως απλοί τίτλοι, των βιβλιοθηκών που κάηκαν, των αγαλμάτων που καταστράφηκαν!

Πόσο πιο όμορφη θα ήταν η Μόνα Λίζα αν δεν μπορούσαμε να τη δούμε! Και αν κάποιος την έκλεβε απλά για να την κάψει, τι μεγάλος καλλιτέχνης που θα ήταν, ακόμη μεγαλύτερος από εκείνον που τη ζωγράφισε!


Από τον πάντοτε αιρετικό Fernando Pessoa στο βιβλίο “The Book of Disquiet.”

Παρασκευή 21 Αυγούστου 2026

 ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ



ΤΟ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ “TURING TEST.”


Από όλα εκείνα τα πράγματα στα οποία εμείς οι άνθρωποι διαπρέπουμε, το να αλλάζουμε τους κανόνες του παιχνιδιού, ενώ εκείνο παίζεται, είναι ίσως το καλύτερο κόλπο μας. Τη στιγμή που η Τεχνητή Νοημοσύνη θα γίνει καλή σε αυτό θα έχει περάσει την πραγματική δοκιμασία Turing.


Από το μυθιστόρημα “Playground” του Richard Powers.

Πέμπτη 20 Αυγούστου 2026

Ποίηση

 IDENTIFICATION



by Wisława Szymborska
tr. Clare Cavanagh and Stanislaw Baranczak


It’s good you came — she says.
You heard a plane crashed on Thursday?
Well so they came to see me
about it.
The story is he was on the passenger list.
So what, he might have changed his mind.
They gave me some pills so I wouldn’t fall apart.
Then they showed me I don’t know who.
All black, burned except one hand.
A scrap of shirt, a watch, a wedding ring.
I got furious, that can’t be him.
He wouldn’t do that to me, look like that.
The stores are bursting with those shirts.
The watch is just a regular old watch.
And our names on that ring,
they’re only the most ordinary names.
It’s good you came. Sit here beside me.
He really was supposed to get back Thursday.
But we’ve got so many Thursdays left this year.
I’ll put the kettle on for tea.
I’ll wash my hair, then what,
try to wake up from all this.
It’s good you came, since it was cold there,
and him just in some rubber sleeping bag,
him, I mean, you know, that unlucky man.
I’ll put the Thursday on, wash the tea,
since our names are completely ordinary —

Τρίτη 18 Αυγούστου 2026

 ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ



ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ


Η Ιστορία της Ανθρωπότητας δεν είναι η Ιστορία της Πάλης των Τάξεων, αλλά η Ιστορία των Φρικαλεοτήτων.


Η πρόοδος είναι μια βαθύτατα καπιταλιστική φαντασιακή σημασία από την οποία παρασύρθηκε ο ίδιος ο Μαρξ.


Λόγια του Κορνήλιου Καστοριάδη από την “Ανοδο της Ασημαντότητας”.

Δευτέρα 17 Αυγούστου 2026

 ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


ΟΙ ΟΔΥΝΗΡΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΥΝΗΘΕΙΑΣ


Αν η συνήθεια, έγραψε ο Proust είναι μια δεύτερη φύση, μας εμποδίζει να γνωρίσουμε τη πρώτη, της οποίας δεν έχει ούτε τις σκληρότητες ούτε τις μαγείες της.


Σε γενικές γραμμές είμαστε όπως ο τουρίστας (κάθε προσδιορισμός θα ήταν πλεονασμός), του οποίου η αισθητική εμπειρία αποτελείται από μια πανοπλία ομοιοτήτων και ο οποίος θεωρεί τον οδηγό Baedeker περισσότερο ως αυτοσκοπό παρά ως μέσο για την επίτευξη του σκοπού.


Αυτός που είναι αφοσιωμένος στη συνήθεια απομακρύνεται από οποιοδήποτε αντικείμενο που δεν μπορεί να αναχθεί σε μία ή άλλη από τις διανοητικές του προκαταλήψεις και που αντιστέκεται στις προτάσεις του συνόλου των συνθέσεων που έχει στη διάθεσή του, καθοδηγούμενος από τη συνήθεια σύμφωνα με την αρχή της ελάχιστης προσπάθειας.


Από το βιβλίο “Proust” του Samuel Beckett.

Παρασκευή 14 Αυγούστου 2026

 ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


ΑΧ ΑΥΤΕΣ ΟΙ ΜΑΚΡΙΝΕΣ (ΚΑΠΟΤΕ) ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ…


Όπως γίνεται συνήθως ήταν πολύ πιο εύκολο να συμφωνήσω για την εμφάνιση πολύ καιρό πριν, επειδή πάντοτε υποκύπτω στα φαντασία ότι οι υποχρεώσεις που βρίσκονται μακριά στο μέλλον δεν θα έλθουν ποτέ. Εμπειρικός κανόνας: ποτέ μην συμφωνείς να κάνεις κάτι που δεν θα ήσουν πρόθυμος να το κάνεις αύριο. Ή σε πέντε λεπτά από τώρα πιο σωστά.


Γράφει η Lionel Shriver στο βιβλίο “Mania.”

Τετάρτη 12 Αυγούστου 2026

 ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


ΠΕΡΙ ΛΕΞΙΛΟΓΙΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ


Σύμφωνα με κάποιους υπολογισμούς ένας ομιλητής που έχει λάβει ανώτερη εκπαίδευση γνωρίζει περίπου 35000 λέξεις, ενώ σε καθημερινή βάση χρησιμοποιούμε περίπου 1000 λέξεις.

(Μην απογοητεύεστε: ο Cervantes λέγεται ότι χρησιμοποίησε στα έργα του περίπου 8000 λέξεις!).

Αρκετές μελέτες έχουν δείξει ότι οι δίγλωσσοι έχουν μικρότερο λεξιλόγιο σε κάθε μια από τις δύο γλώσσες τους από ότι οι μονόγλωσσοι. Εκείνα τα είδη των λέξεων που οι μονόγλωσσοι φαίνεται να υπερτερούν των δίγλωσσων είναι εκείνα που χρησιμοποιούνται στο σπίτι. Όταν γίνεται σύγκριση του λεξιλογίου που χρησιμοποιείται στο σχολείο αυτή η διαφορά ανάμεσα στις δύο ομάδες εξαφανίζεται.


Από το βιβλίο “The Bilingual Brain” του Albert Costa.

Τρίτη 11 Αυγούστου 2026

 ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ



ΣΟΦΟΚΛΗΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟΣ


Κακῶν γὰρ δυσάλωτος οὐδείς 


Σε κανέναν δεν είναι δύσκολο να έρθει το κακό!


Από τον Οιδίποδα επι Κολωνώ!