Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου 2026

 ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


ΟΙ ΔΥΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΙ


Ο Πλούταρχος διηγείται ότι το έργο σου αυτό (του Απελλή) γέννησε το ρητό: “δυοίν Αλεξάνδρων ο μεν Φιλίππου ανίκητος, ο δ΄Απελλού αμίμητος”.


Από το βιβλίο του Παναγιώτη Κανελλόπουλου “Επιστολές στους προγόνους μου”και από την επιστολή στον ζωγράφο Απελλή (370-306 πΧ)


Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου 2026

 ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


ΤΟ ΤΕΡΑΣΤΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΚΥΜΑ ΠΟΥ ΜΑΣ ΑΠΕΙΛΕΙ…


Το κύμα που έρχεται ορίζεται από δύο βασικές τεχνολογίες: τεχνητή νοημοσύνη και συνθετική βιολογία. Το κύμα δημιουργεί μιε τεράστια πρόκληση, που θα καθορίσει τον εικοστό πρώτο αιώνα: το μέλλον μας αφ’ ενός εξαρτάται από τις τεχνολογίες αυτές και αφ’ ετέρου κινδυνεύει από αυτές. Από το σημείο στο οποίο βρισκόμαστε σήμερα, φαίνεται ότι ο περιορισμός αυτού του κύματος —δηλαδή, ο έλεγχος, η συγκράτηση ή ακόμη και η αναχαίτισή του— δεν είναι δυνατός.


Από το βιβλίο “The Coming Wave” των Mustafa Suleyman και Michael Bhaskar.


Πέμπτη 17 Σεπτεμβρίου 2026

 ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


Η ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΙ


Αυτό που διακρίνει την αριστερά από τους φιλελεύθερους είναι η άποψη ότι, ταυτόχρονα με τα πολιτικά δικαιώματα που διασφαλίζουν την ελευθερία του λόγου, της λατρείας, της μετακίνησης, και της ψήφου κατά βούληση, έχουμε επίσης αξιώσεις για κοινωνικά δικαιώματα, που υποστηρίζουν την πραγματική άσκσηση των πολιτικών δικαιωμάτων. Οι φιλελεύθεροι συγγραφείς τα ονομάζουν παροχές, δικαιώματα ή δίχτυα ασφαλείας.


Απόσπασμα από το βιβλίο “Left Is Not Woke” της Susan Neiman.


Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου 2026

 ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


ΟΙ ΚΑΛΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΕΞΗΓΗΣΕΙΣ


Αποφεύγοντας την προσπάθεια να συλλάβουν την πολυπλοκότητα του πραγματικού κόσμου, οι επιστημονικές εξηγήσεις επιδιώκουν να ελαττώσουν αυτή την πολυπλοκότητα, καθιστώντας το θέμα της μελέτης διαχειρίσιμο. Ακριβώς όπως δεν θα υπήρχε ωφελιμότητα από ένα χάρτη που αντιπροσωπεύει την γεωλογική περιοχή σε πλήρες μέγεθος, έτσι δεν υπάρχει όφελος από εξηγήσεις που είναι το ίδιο πολύπλοκες με τα φαινόμενα που εξηγούν. Οι καλές εξηγήσεις είναι αρκετά απλές ώστε να είναι κατανοητές, αλλά αρκετά ισχυρές ώστε να διαφωτίζουν.


Από το βιβλίο “Evolution Evolving” των Kevin N. Lala και άλλων.


Δευτέρα 14 Σεπτεμβρίου 2026

 ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


Η ΑΙΤΙΩΔΗΣ ΣΥΝΔΕΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ 


Στο βιβλίο “The picture of Dorian Gray” γράφει ο Oscar Wilde: Υπάρχει ένα μόνο πράγμα χειρότερο από το να μιλούν για σένα και αυτό είναι να μην μιλούν για σένα.


Γράφει ο Lee Smolin στο βιβλίο ‘Einstein's Unfinished Revolution.’


Και πιο κάτω από το ίδιο βιβλίο: Η ιστορία του σύμπαντος, σύμφωνα με ένα ενεργειακό αιτιώδες μοντέλο συνόλου, αποτελείται από γεγονότα, που το καθένα είναι η αιτία μελλοντικών γεγονότων, προς τα οποία μεταφέρουν κάποια ενέργεια και ορμή. Αλλά σε θεμελιώδη βάση δεν υπάρχει χωροχρόνος, υπάρχει απλώς το διακριτό σύνολο γεγονότων που συνδέονται με αιτιώδεις σχέσεις, με τα γεγονότα και τις σχέσεις προικισμένα με ενέργεια και ορμή.


Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου 2026

ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


ΓΟΝΙΔΙΑ ΔΙΠΛΗΣ ΟΨΗΣ


Πηγαίνοντας ένα βήμα παραπέρα, ο βιολόγος George Williams υποστήριξε ότι το γήρας συμβαίνει επειδή η φύση επιλέγει γενετικές ποικιλίες, έστω κι αν είναι βλαπτικές αργότερα στη ζωή, επειδή είναι ευνοϊκές σε ένα προηγούμενο στάδιο. Αυτή η θεωρία ονομάζεται ανταγωνιστική πλειοτροπία. Η πλειοτροπία είναι ένας κυριλέ όρος για την κατάσταση στην οποία ένα γονίδιο μπορεί να έχει πολλαπλές επιδράσεις. Έτσι πλειοτροπία σημαίνει ότι το ίδιο γονίδιο μπορεί να έχει αντίθετα αποτελέσματα. Με τα γονίδια που συμμετέχουν στη διαδικασία του γήρατος, τα αποτελέσματα μπορεί να εμφανίζονται σε διαφορετικούς χρόνους, δηλαδή να είναι ευνοϊκά νωρίς στη ζωή και προβληματικά αργότερα. Για παράδειγμα, γονίδια που μας βοηθούν στην ανάπτυξη νωρίς στη ζωή αυξάνουν τον κίνδυνο νοσημάτων που σχετίζονται με την ηλικία, όπως ο καρκίνος και η άνοια όταν γεράσουμε.


Απόσπασμα από το βιβλίο “Why We Die” του Venki Ramakrishnan.

 

Πέμπτη 10 Σεπτεμβρίου 2026

 ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ



Η ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟΥΣ 


Το να ελαττωθούν οι εκπομπές (CO2) είναι από τη μια απολύτως αναγκαίο και από την άλλη ανεπαρκές. Αν επρόκειτο να ελαττώσουμε στο μισό τις εκπομπές-ένα βήμα που θα έκανε αναγκαίο να φτιάξουμε από την αρχή τις περισσότερες υποδομές παγκοσμίως-τα επίπεδα CO2 δεν θα έπεφταν, απλά θα αυξάνονταν πιο αργά.


Υπάρχει επίσης το θέμα της δικαιοσύνης. Επειδή οι εκπομπές άνθρακα είναι αθροιστικές, αυτοί που φταίνε περισσότερο για την κλιματική αλλαγή είναι αυτοί που εξέπεμπαν περισσότερο όλα αυτά τα χρόνια. Έχοντας μόνο 4% του παγκόσμιου πληθυσμού, οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι υπεύθυνες για σχεδόν 30% των συνολικών εκπομπών. ΟΙ χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με περίπου 7% του παγκόσμιου πληθυσμού, έχουν παράγει περίπου 22% των συνολικών εκπομπών. Για την Κίνα, που είναι η πατρίδα για περίπου 18% του πληθυσμού παγκοσμίως, ο αριθμός είναι 13%. Η Ινδία, που αναμένεται σύντομα να ξεπεράσει την Κίνα, ως η πολυπληθέστερη χώρα του κόσμου, είναι υπεύθυνη για περίπου 3%. Όλες οι χώρες της Αφρικής και όλες οι χώρες της Νότιας Αμερικής μαζί είναι υπεύθυνες για λιγότερο από 6%.


Τα παραπάνω πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία από το εξαιρετικό βιβλίο “Under a White Sky” της Elizabeth Kolbert.