Κυριακή 14 Ιουνίου 2026

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΠΟΡΙΕΣ


 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΠΟΡΙΕΣ


Ο Dave Eggers είναι ένας πολύ γνωστός και πετυχημένος Αμερικανός συγγραφέας με πολλά εξαιρετικά βιβλία που έχουν γίνει best sellers.

Τις μέρες αυτές γίνεται πολλή συζήτηση για το τελευταίο του βιβλίο, που λέγεται Contraposto.

Σε μια συνέντευξη τύπου ρωτήθηκε από γνωστό δημοσιογράφο-βιβλιοκριτικό το λόγο που διάλεξε αρχαία ελληνική λέξη (!) ως  τίτλο για το βιβλίο του!

Ο συγγραφέας δεν διόρθωσε τον ερωτώντα, είπε μάλιστα ότι το έκανε επειδή πολλοί γνωστοί του τον ρωτούσαν το λόγο για τον οποίο δεν χρησιμοποίησε κάποιον αρχαίο ελληνικό όρο ως τίτλο σε κάποιο από τα προηγούμενα βιβλία του.


Το Contaposto ως λέξη προφανώς δεν έχει αρχαία ελληνική προέλευση. Πρέρχεται από τα ιταλικά και θα πει αντίρροπη στάση. Είναι μια τεχνική εικαστικών τεχνών όπου η ανθρώπινη φιγούρα στέκεται με το μεγαλύτερο βάρος στο ένα πόδι. Αυτό κάνει τους γοφούς και τους ώμους να γέρνουν σε αντίθετες κατευθύνσεις, δημιουργώντας μια φυσική ασυμμετρία και αίσθηση κίνησης

Η σχέση του όρου με την αρχαία Ελλάδα έγκειται ότι πρωτοεμφανίστηκε στις αρχές του 5ου αιώνα π.Χ. από Έλληνες γλύπτες, σπάζοντας την άκαμπτη αιγυπτιακή συμμετρία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν ο Παις του Κριτίου, ενώ τελειοποιήθηκε από τον γλύπτη Πολύκλειτο στο περίφημο άγαλμα Δορυφόρος.


Το ερώτημά μου είναι προφανές. Ο Dave Eggers και ο δημοσιογράφος θεωρούν πράγματι τη λέξη Contaposto αρχαία ελληνική; Αν ναι εντυπωσιάζει το μέγεθος της άγνοιάς τους, αν σκεφθεί κανείς τη θέση που κατέχουν στη λογοτεχνική σκηνή. Αν πάλι εννοούσαν ότι η τεχνική που υποδηλώνει η λέξη έχει αρχαιοελληνική προέλευση δεν θα έπρεπε να κυλούσε κάπως αλλιώς η συζήτηση;