Πέμπτη 6 Αυγούστου 2026

 ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΒΟΥΔΙΣΜΟΥ


Ο Βουδισμός είναι πιθανόν η μοναδική θρησκεία στην οποία η εικόνα του Σύμπαντος δεν περιέχει έναν παντοδύναμο δημιουργό.


Γράφει ο Paul Parsons στο βιβλίο “The Beginning and the End of Everything.”

Τετάρτη 5 Αυγούστου 2026

ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


ΓΙΑΤΙ ΠΕΘΑΝΕ Η “ΠΟΛΙΣ”


Για να συνεχίσει να υπάρχει “η πόλις” δεν μπορούσε απλά να αλλάξει για να ανταποκριθεί στις περιστάσεις. Ο θάνατός της στον 4ο αιώνα πΧ δεν ήταν στην πραγματικότητα αποτέλεσμα της εισβολής των Μακεδόνων ή στην παρουσία διεφθαρμένων και εξαντλημένων πολιτών, αλλά μάλλον οφείλονταν στην αδυναμία ή την απροθυμία να μεταβάλει τους θεμελιώδεις θεσμούς και την ηθική της-κυβερνητική, πολιτική, στρατιωτική-ώστε να ανταποκριθεί στις οικονομικές και κοινωνικές ανακατατάξεις που συνέβαιναν στην ανατολική Μεσόγειο.


Αυτά έγραψαν οι Hanson and Heath στο βιβλίο τους “Who killed Homer.” 

Τρίτη 4 Αυγούστου 2026

 ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


ΕΤΣΙ ΦΤΑΣΑΜΕ ΣΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΤΕΡΗΔΟΝΑ


Τα τρία βήματα που οδήγησαν τον άνθρωπο από στάδιο του άγριου ζώου στον πολιτισμό ήταν η ομιλία, η γεωργία και η γραφή.


Η μαγειρική, μαλακώνοντας τις σκληρές τροφές, ελάττωσε την ανάγκη για μάσημα και ξεκίνησε η τερηδόνα, που είναι ένα από τα σύμβολα του πολιτισμού.


Ισχυρισμοί του Will Durant από το βιβλίο του “The Complete Story of Civilization.”

Δευτέρα 3 Αυγούστου 2026

 ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


Η ΑΠΙΣΤΕΥΤΗ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΠΟΥ ΜΙΛΑΜΕ


Ακριβώς όπως ο εαυτός του καθένα επηρεάζεται από τη γλώσσα που ομιλεί, έτσι και η εθνική ταυτότητα διαμορφώνεται από τη γλώσσα που μοιράζονται αυτοί που τη μιλούν.


Η οικονομική, πολιτική και φυσική κυριαρχία προσελκύουν την περισσότερη προσοχή, αλλά η κυριαρχία μέσω της γλώσσας πλήττει την καρδιά ενός έθνους και του λαού του ακριβώς επειδή η γλώσσα και το μυαλό είναι τόσο στενά συνδεδεμένα. Η απαγόρευση όχι μόνο κάποιων λέξεων αλλά ολόκληρων γλωσσών ισοδυναμεί με την απαγόρευση ενός συγκεκριμένου τρόπου σκέψης και ύπαρξης στον κόσμο.


Ισχυρισμοί της Viorica Marian στο βιβλίο “The Power of Language.”

Παρασκευή 31 Ιουλίου 2026

Πέμπτη 30 Ιουλίου 2026

Το φεγγάρι του Ελαφιού το πρωινό μετά...

 Η σελήνη του ελαφιού κατά το σημερινό πρωινό μου κολύμπι...

Τετάρτη 29 Ιουλίου 2026

 ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


Η (ΑΡΡΩΣΤΗΜΕΝΗ;) ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΨΗΦΙΑΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ


Μια δημοσκόπηση του 2022 βρήκε ότι οι Αμερικανοί ξοδεύουν έναν εκπληκτικό μέσο όρο δύο ωρών και πενηντατεσσάρων λεπτών στα κινητά τους κάθε μέρα και ότι ελέγχουν τα κινητά τους, κατά μέσο όρο, κάθε τέσσερα λεπτά. Η εξάρτησή μας από τις μικρές οθόνες που κουβαλάμε στην τσέπη μας, μας έχει πνίξει με ασήμαντες και άχρηστες πληροφορίες και μας έχει μετατρέψει, σύμφωνα με τα λόγια του T. S. Eliot, σε αποσπασμένους από την απασχόληση μέσα από την απόσπαση της προσοχής μέσα σε ένα ξέφρενο, τιτιβίζοντα κόσμο.


Μερικοί νευροεπιστήμονες πιστεύουν ότι υποφέρουμε από “ψηφιακή αμνησία”, καθώς φορτώνουμε πράγματα όπως αριθμούς τηλεφώνων και συνταγές στα τηλέφωνά μας και εξαρτώμαστε από ομιλούντα συστήματα GPS που μας δίνουν οδηγίες πλοήγησης στις μετακινήσεις μας. Επίσης έχουμε εθιστεί στις μικρές ώσεις ντοπαμίνης που δεχόμαστε όταν ένας άγνωστος μας δίνει likes σε κάτι που δημοσιεύσαμε και αισθανόμαστε εξάρσεις εκνευρισμού  όταν συμβαίνει το αντίθετο.


Δεκαετίες μετά τη διάσπαση του ατόμου, η τεχνολογία έχει διασπάσει την κοινωνία σε διαφορετικά ιδεολογικά σύμπαντα. Το αποτέλεσμα είναι ένας όλο και πιο κατακερματισμένος και διχασμένος κόσμος στον οποίο οι απόψεις αντικαθιστούν τα γεγονότα και η φυλετική λαχτάρα του να ανήκεις νικά τη γνώση και τη λογική.


Γράφει ο Michiko Kakutani στο “The Great Wave.”


Δεξιά η χθεσινή προπανσέληνος στο Μαλάκι.

Τρίτη 28 Ιουλίου 2026

ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ



ΚΑΘΕ ΠΟΤΕ ΔΙΠΛΑΣΙΑΖΕΤΑΙ Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΓΝΩΣΗ;


Αρκετοί παράγοντες περιπλέκουν τα πράγματα σήμερα. Πρώτα-πρώτα υπάρχει η εκπληκτική αύξηση της πληροφορίας. Πίσω στα 1982 η εκτίμηση ήταν ότι μέχρι το 1900 η ανθρώπινη γνώση διπλασιάζονταν περίπου κάθε εκατονταετία, αλλά το 1945 διπλασιάζονταν κάθε 25 χρόνια και το 1982 κάθε περίπου 12 μήνες. Σήμερα, σύμφωνα με μια εκτίμηση, διπλασιάζεται κάθε 12 ώρες.


Με την παρατήρηση ότι δεν πρέπει να γίνεται σύγχυση ανάμεσα στην πληροφορία και τη γνώση, η παραπάνω παράγραφος είναι από το βιβλίο “The Great Wave” του Michiko Kakutani. 

Παρασκευή 24 Ιουλίου 2026

 ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


Η MADAME DE STAËL ΓΙΑ ΤΟ ΠΩΣ ΠΕΤΥΧΑΙΝΟΥΝ ΟΙ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΕΙΣ


Καμιά επανάσταση σε μια μεγάλη χώρα δεν μπορεί να πετύχει παρά όταν ξεκινήσει από την τάξη των αριστοκρατών. Ο λαός στη συνέχεια την αναλαμβάνει, αλλά δεν γνωρίζει πως να δώσει τα πρώτα χτυπήματα.


Όταν οι πολίτες αρχίσουν να συμμετέχουν στα δημόσια πράγματα, όλοι αυτοί οι διανοούμενοι του σαλονιού είναι κατώτεροι των περιστάσεων. Είναι οι άνθρωποι με αρχές που χρειάζονται. Μόνον αυτοί ακολουθούν μια πορεία σταθερή και αποφασιστική. Μονάχα τα εξαιρετικά χαρίσματα του χαρακτήρα και της ψυχής μπορούν, όπως η Αθηνά του Φειδία, να δράσουν στις μάζες που τα βλέπουν από μακριά.


Αποσπάσματα από το έργο “Considérations sur la révolution franca̧ise” της Madame de Staël (Anne-Louise-Germaine).

Πέμπτη 23 Ιουλίου 2026

ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


ΤΑ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΗΧΟΓΡΑΦΗΣΗΣ


Ο ήχος που παράγει μια συμφωνική ορχήστρα μπορεί να αποτυπωθεί με την ψηφιοποίηση με αρκετή προσέγγιση, αλλά αυτή η διαδικασία αποτελεί πάντοτε μια προσέγγιση, που περικόπτει το εύρος των συχνοτήτων. Η συνολική εμπειρία της ζωντανής ακρόασης της ορχήστρας δεν αποδίδεται ποτέ πλήρως με την ψηφιοποίηση, και αυτός είναι ο λόγος που υπάρχει ακόμη ακροατήριο για ζωντανές εκτελέσεις, καθώς και αγορά για ηχογραφήσεις σε βινύλιο, δηλαδή καθαρά αναλογικές ηχογραφήσεις.


Από το βιβλίο του Lee Smolin “Einstein's Unfinished Revolution.”

Τετάρτη 22 Ιουλίου 2026

 ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


Ο ΟΔΥΣΣΕΑΣ-ΚΑΝΕΝΑΣ


Το πιο σύντομο μυθιστόρημα σχετικά με τον Οδυσσέα μετά την επιστροφή του στην πατρίδα.


Μια νύχτα, τώρα γέρος και αδύναμος και ξεχασιάρης, φεύγει κρυφά από το σπίτι του. Έχει σιχαθεί τα πάντα κι έτσι πηγαίνει για τελευταία φορά να δει τους τόπους, τις γυναίκες και τα θαύματα που συνάντησε κάποτε. Να επιστρέψει ξανά στην εξαντλημένη μνήμη του για να δει πώς ήταν και ποιος ήταν. Επειδή εξ αιτίας της πικρής ειρωνίας των γηρατειών, έχει αρχίσει να μεταμορφώνεται στον Κανένα, το όνομα που κάποτε χρησιμοποίησε με έξυπνο τρόπο για να συστηθεί στους Κύκλωπες. 

Ο Τηλέμαχος τον βρίσκει το δειλινό, πεσμένο χάμω κοντά στη βάρκα, εκατό μονάχα μέτρα μακριά από το σπίτι, μη έχοντας ιδέα τι κάνει εκεί και για που είχε ξεκινήσει. Τον πήραν πίσω σε ένα σπίτι και σε μια γυναίκα που δεν τη αναγνωρίζει πια.


Από το μυθιστόρημα “Time Shelter” του Georgi Gospodinov.

Τρίτη 21 Ιουλίου 2026

ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


ΠΕΡΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ…


Υπάρχει εδώ μια αμφίδρομη αιτιότητα: οι συνθήκες της ζωής των ανθρώπων συμβάλλουν πολύ στο να καθορίσουν τη φιλοσοφία τους, αλλά αντίστροφα, η φιλοσοφία τους καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τις συνθήκες της ζωής τους.


Όλη η οριστική γνώση —έτσι θα υποστήριζα— ανήκει στην επιστήμη. Όλα τα δόγματα ως προς τι υπερβαίνει την οριστική γνώση ανήκει στη θεολογία. Ανάμεσα όμως στη θεολογία και την επιστήμη υπάρχει μια “αμφισβητούμενη ζώνη”, που είναι εκτεθειμένη σε επιθέσεις και από τις δύο πλευρές. Αυτή η ουδέτερη περιοχή είναι η φιλοσοφία.


Η διδασκαλία του πως να ζεις χωρίς βεβαιότητες, χωρίς όμως να παραλύεις από τους δισταγμούς, είναι ίσως το κυριότερο πράγμα που μπορεί να κάνει στην εποχή μας η φιλοσοφία σε εκείνους που την μελετούν.


Από την “History of Western Philosophy” του Bertrand Russell.

Δευτέρα 20 Ιουλίου 2026

ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


Η ΔΙΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟ ΜΙΣΟΣ


Αγαπάτε Αλλήλους! Χρειάστηκε να έλθει ένας Θεός για να τους μάθει την αγάπη, αλλά δεν είχαν ανάγκη από κανέναν για να μάθουν το μίσος.


Γράφει ο Louis Guilloux στο “Le Sang Noir.”

Παρασκευή 17 Ιουλίου 2026

ΠΟΣΗ ΕΝΤΙΜΟΤΗΤΑ ΠΙΑ!

Ο πιο έντιμος πολιτικός, δηλαδή ο Αλέξης Τσίπρας, σύμφωνα με τη δική του διαβεβαίωση, το απέδειξε και πάλι.

Είχε πει ότι δεν θα δεχθεί στον ΕΛΑΣ πρώην συντρόφους Συριζαίους, εάν δεν παραιτηθούν πρώτα από βουλευτές. Οι πρώτες περιπτώσεις μελλοντικών ΕΛΑΣιτών συνοδεύτηκαν πράγματι με παραιτήσεις από το βουλευτικό αξίωμα. Μέχρις ότου διαπιστώθηκε ότι εάν το μέτρο ίσχυε γενικά θα γίνονταν βουλευτής ο Κασελάκης με την παραίτηση Τσαπανίδου. Οπότε απλά άλλαξε ο παραπάνω υποθετικά ακλόνητος κανόνας. Οι βουλευτές πλέον απλά ανεξαρτοποιούνται πριν μετακινηθούν κάποια στιγμή στην ΕΛΑΣ. 


Ειλικρινά, δεν αντέχουμε περισσότερη εντιμότητα Αλέξη μου!

 ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


ΚΑΙ ΠΑΛΙ ΟΙ ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ


Σε ορισμένες ευνοϊκές διαθέσεις, οι αναμνήσεις - αυτό που έχει κανείς ξεχάσει - έρχονται στην επιφάνεια. Τώρα, αν ισχύει αυτό, δεν είναι δυνατόν - συχνά αναρωτιέμαι - πράγματα που έχουμε νιώσει με μεγάλη ένταση να έχουν μια ύπαρξη ανεξάρτητη από το μυαλό μας; Να υπάρχουν όντως ακόμα; Και αν ναι, δεν θα είναι δυνατόν, με τον καιρό, να εφευρεθεί κάποια συσκευή με την οποία θα μπορούμε να τα αγγίξουμε;


Ο Julian Barnes στο Departure(s).

Πέμπτη 16 Ιουλίου 2026

 ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ



ΑΠΟ ΤΙ ΕΞΑΡΤΑΤΑΙ Η ΙΣΧΥΣ ΤΩΝ ΝΟΜΩΝ


Οι νόμοι έχουν γίνει ένας ιστός αράχνης, αρκετά δυνατός για να πιάνει τους αδύναμους, αλλά που κομματιάζεται με θράσος από τους δυνατούς.


Έγραφε ο Ελευθέριος Βενιζέλος. Η αναφορά από το βιβλίο “E. Venizelos. The Trials of Statemanship” του Πασχάλη Κιτρομελίδη.

Τετάρτη 15 Ιουλίου 2026

 ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


ΑΧ ΑΥΤΟΙ ΟΙ ΓΙΑΤΡΟΙ!


Μετά από αυτό ακολούθησε μια παρατεταμένη σιωπή, που τη διέκοψε η Αυτοκράτειρα, που είπε ότι δεν πιστεύει στους γιατρούς. “ Όταν δεν γνωρίζουν τι να συστήσουν, σε ρωτούν ποιό είναι τα φαγητό που σου αρέσει περισσότερο, και σου λένε να πάψεις να το τρως”. 


Η Αυτοκράτειρα ήταν η Faustina, η σύζυγος του Marcus Aurelius και η αναφορά είναι από το βιβλίο “Dead Letters” του Maurice Baring.

Τρίτη 14 Ιουλίου 2026

 ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


ΤΙ ΣΚΟΡ ΠΙΑΝΕΙΣ ΣΤΟ ΓΑΜΟ ΣΟΥ;


Αυτό που είχαμε στην πραγματικότητα, ακόμη και όταν τα πράγματα ηρέμησαν, ήταν ένας γάμος με βαθμό C-minus, κάτι που το κάνει εξαιρετικά δύσκολο να πιάσεις ένα σκορ πολύ ψηλότερο από Β γενικά για την υπόλοιπη ζωή σου.


Λέει ο Ben Markovits στο βιβλίο "The Rest of Our Lives.”

Παρασκευή 10 Ιουλίου 2026

 Από χθές 78+

ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ


ΠΟΙΟΣ ΚΙΝΔΥΝΕΥΕΙ ΠΙΟ ΠΟΛΥ ΝΑ ΤΡΕΛΛΑΘΕΙ;


Να ένα παράθεμα από τον G. K. Chesterton: “Οι ποιητές δεν τρελλαίνονται, αλλά οι σκακιστές το παθαίνουν. Οι μαθηματικοί τρελλαίνονται, αλλά οι δημιουργικοί καλλιτέχνες πολύ σπάνια. Δεν επιτίθεμαι στη λογική. Λέω μονάχα ότι ο κίνδυνος βρίσκεται στη λογική και όχι στη φαντασία.


Η αναφορά είναι από το έργο του David Foster Wallace “Everything and More.”

Πέμπτη 9 Ιουλίου 2026