Η αγένεια των ιατρικών ραντεβού

Του Προκόπη Δούκα

«Rendez-vous» στα γαλλικά, σημαίνει «προσέλθετε» τη συγκεκριμένη ώρα. Δεν είναι ένα φλου κάλεσμα, σύμφωνα με το οποίο ο χρόνος του ασθενούς ανήκει στο γιατρό. Η αντίληψη ότι ο άλλος, επειδή πρόκειται για την υγεία του, έχει άπλετο χρόνο να καταναλώσει περιμένοντας, πολλές φορές σε άσχημη ψυχολογική κατάσταση, είναι τριτοκοσμική και βαθιά προσβλητική. 

Σκηνή 1η: Είσοδος με αυτοκίνητο σε μεγάλο κρατικό νοσοκομείο με εσωτερικό υπαίθριο πάρκινγκ. Στην πύλη, ευγενέστατος φύλακας (να η πρώτη αντίφαση που δεν περιμένεις), μέσα στη σκόνη από τα έργα. Για να βρείτε τον γιατρό Τάδε, θα παρκάρετε πίσω μου και θα πάτε με τα πόδια στο Κτίριο Γ, στο Ισόγειο. Μάλιστα. Το πάρκινγκ γεμάτο, αλλά ω του θαύματος, μια διαγραμμισμένη θέση κενή. Παρκάρω. Οπως πάω να φύγω, κυρία της ασφάλειας με εμφάνιση και μαύρα γυαλιά αισθητικής μπουζουξίδικου, την οποία ουδείς ιδιώτης θα προσελάμβανε ποτέ, πλησιάζει απειλητικά. Δεν βλέπετε ότι δεν χωράνε να στρίψουν; Εγώ χωράω, κυρία μου, να στρίψω. Ναι, αλλά είναι παρκαρισμένο δίπλα ένα (εγκαταλελειμμένο άθλιο) όχημα του Νοσοκομείου, που εμποδίζει. Δεν τη ρώτησα καν γιατί δεν το μετακινούν. Ρώτησα το αυτονόητο: Γιατί δεν την ακυρώνετε αυτή τη θέση, με κάποια σήμανση, να μην παρκάρει ο ανίδεος επισκέπτης. Θα πρέπει να συμβαίνει δεκάδες φορές την ημέρα αυτό το σκηνικό, αλλά η κυρία πρέπει κάπως να ασκήσει την εξουσία της. Ας πούμε όμως ότι αυτά είναι τα ασήμαντα. 

Σκηνή 2η: Το ραντεβού είναι κλεισμένο από οικογενειακή γιατρό, που μου συστήνει εξαιρετική, όπως λέει, συνάδελφο της σε άλλο μεγάλο κρατικό νοσοκομείο. Θα σε δεχθεί στις 11 το πρωί την Τρίτη στο γραφείο της. Μάλιστα. Η είσοδος είναι ως συνήθως χαοτική, το κτήριο του περασμένου αιώνα, άθλιο αισθητικά. Αναζητώντας τον Χαμένο Χρόνο (και τον διάδρομο επίσης), καταλήγω να βρω το σχετικό γραφείο της διευθύντριας. Απέξω πολύς κόσμος, όρθιος, στην πλειονότητα κυρίες. Χτυπώ την πόρτα και ανοίγω. Η γιατρός είναι σκυμμένη στον υπολογιστή, δύο άνθρωποι δίπλα της, όχι του προσωπικού του νοσοκομείου. Καλημέρα σας. Περιμένω να μου μιλήσει κάποιος. Το παράθυρο είναι ανοιχτό, κάνει ρεύμα, κάτι χαρτιά κουνιούνται. Μην κρατάτε την πόρτα ανοιχτή, θα φύγουν όλα τα χαρτιά, μου λέει εκνευρισμένα, πάντα χωρίς να με κοιτάξει. Εχω ραντεβού, τολμάω να ψελλίσω… Αυτή τη στιγμή δεν έχετε τίποτα, γιατί έχω ασθενή, με αποστομώνει ο αγέρωχος ανθρωπισμός, με ακόμα πιο αυστηρό και θυμωμένο ύφος. Απέξω κάτι κυρίες φωνάζουν. Κλείνω την πόρτα. Περιμένουμε εδώ από τις 9, κύριε, πού πάτε; Με συγχωρείτε, μου έχει δώσει ραντεβού, τολμάω να απαντήσω. Μα η γιατρός δεν δίνει ραντεβού, με ενημερώνει. Γι’ αυτό και φεύγω αμέσως, της απαντώ. Προφανώς, η γιατρός δεν εννοούσε ραντεβού, εννοούσε να πάω να περιμένω στην ουρά, απλώς. Για κάνα δυο ώρες, στην καλύτερη περίπτωση… Αυτό θεωρείται κανονικότητα, στα δημόσια νοσοκομεία μας. Δεκάδες άνθρωποι, πιθανότατα ασθενείς, να κάθονται επί ώρες όρθιοι σε ένα διάδρομο χωρίς καρέκλες – και να περιμένουν υπομονετικά τη σειρά τους. Χωρίς να υπάρχει κανενός είδους οργάνωση ή υποστήριξη από βοηθητικό προσωπικό, που θα όφειλε, με το χαμόγελο, να τακτοποιήσει να κατευθύνει και να ελαχιστοποιήσει την ταλαιπωρία. Γιατί τα κτίρια είναι δαπανηρό και χρονοβόρο να ανακαινιστούν. Οι νοοτροπίες και η οργάνωση όμως; Είναι τόσο δύσκολο να μην υφίσταται κανένας ασθενής ταλαιπωρία και ταπείνωση της αξιοπρέπειάς του; Είμαστε τόσο τριτοκοσμικοί, που δεν μπορούμε να διεκπεραιώσουμε ένα απλό έργο; Πώς το κάνουν στις αναπτυγμένες χώρες; Ναι, όποιος έρχεται σε επαφή με ένα (κακομαθημένο) κοινό, έχει να το πει: Υπάρχουν ασθενείς που δεν ξέρουν, που είναι δύστροποι και μη συνεργάσιμοι. Που μπορεί να κάνουν και να πουν τα πάντα. Που μέσα στην απόγνωση ή στην έλλειψη παιδείας τους, φέρονται με τον χειρότερο τρόπο. Αλλά η υποδοχή και ο χειρισμός τους είναι μέσα στην υποχρέωση του λειτουργήματος. Πόσο δύσκολο είναι ο συνήθως σε άσχημη ψυχολογική κατάσταση ασθενής, να μην υφίσταται κακές συμπεριφορές και να εξυπηρετείται; Και όχι μόνον στο δημόσιο τομέα… 

Σκηνή 3η: Ιδιωτικό ιατρείο στο Κολωνάκι. Ο γιατρός, διάσημος στον χώρο του, απ’ ό,τι μαθαίνω, καθηγητής σε μεγάλο αμερικανικό πανεπιστήμιο, φίρμα. Εχω ένα ραντεβού την Τετάρτη στις 8 παρά τέταρτο το βράδυ, μου λέει στο τηλέφωνο η γραμματέας, από μια ακύρωση. Θαύμα, απαντώ, θα είμαι εκεί. Είμαι Εγγλέζος στο ραντεβού μου. Μπαίνω στο ιατρείο, βλέπω να κάθονται σιωπηλά και υπομονετικά 8 (ολογράφως οκτώ) άτομα. Ρωτάω, συγγνώμη, όλοι αυτοί περιμένουν πριν από μένα; Δεν είναι όσο τραγικό σας φαίνεται, μου λέει η μία από τις δύο γραμματείς. Σαν το παράνομο ζευγαράκι, που το έπιασαν στα πράσα, δεν είναι αυτό που νομίζετε. Μα πώς, λέω, το ραντεβού εδώ είναι κατ’ ευφημισμόν. Ε, ο γιατρός έχει τρία τέταρτα καθυστέρηση, μου λέει. Δηλαδή, γράψε μιάμιση ώρα το λιγότερο, λέω από μέσα μου. Με συγχωρείτε, επειδή έχω να κοιμίσω παιδιά, μπορούμε μια άλλη μέρα; Θέλετε, τη Δευτέρα στις 6, μου λέει – αλλά δεν εγγυώμαι ότι δεν θα υπάρχει το ίδιο πρόβλημα. Αρα το φαινόμενο δεν είναι έκτακτο σήμερα, είναι μόνιμο, είναι ΤΑΚΤΙΚΗ. Θα σας πάρω εγώ, καληνύχτα σας. 

Το να περιμένεις ένα εύλογο χρονικό διάστημα, του τετάρτου, άντε της μισής ώρας, δεν είναι κάτι που θα συζητούσαμε. Αναμενόμενο, άλλωστε ούτε οι ασθενείς είναι όλοι συνεπείς στην ώρα τους. Ο επαγγελματίας όμως οφείλει να βρίσκει τους τρόπους, για την ελαχιστοποίηση της ασυνέπειας. Εχω διαφωνήσει διαδικτυακά για το ζήτημα, με ανθρώπους που δήλωναν γιατροί (κανείς δεν ξέρει ποτέ βέβαια). Επικαλούνται το ιερό του επαγγέλματος, τα αστάθμητο της διάρκειας της εξέτασης κάθε ασθενούς, την αμέριστη προσοχή που πρέπει να έχει ο κάθε άνθρωπος – και ότι τα υπόλοιπα είναι δευτερεύοντα. Οχι, δεν είναι. Ο χρόνος του ασθενούς είναι επίσης ιερός – και δεν ανήκει στον γιατρό, επειδή ο ασθενής τον έχει ανάγκη. Υπάρχουν γιατροί που έχουν ομολογήσει κατ’ ιδίαν ότι το κάνουν επίτηδες, για να ανεβαίνουν οι μετοχές τους και να  φαίνονται περιζήτητοι. Πολλοί το κάνουν για να γεμίζουν τα όποια κενά, εις όφελός τους, να μην περιμένουν ποτέ αυτοί. Υπάρχουν άλλοι, που απλώς όντως είναι περιζήτητοι. Εκεί υπάρχει μόνο μία λύση. Δηλώνεις στον ασθενή ότι το επόμενο ραντεβού σου είναι, για παράδειγμα, σε δύο μήνες. Γιατί τόσο διάστημα χρειάζεσαι για να εξασφαλίσεις την τήρηση των ραντεβού, που αλλιώς δεν χωράνε. Αν, πάλι, το ζήτημα είναι σοβαρό και επείγον, του εξηγείς ότι θα τον δεχτείς εκτός ραντεβού, ότι θα πρέπει να έρθει να περιμένει 3 ώρες, όσο πάρει. Χωρίς να τον κοροϊδεύεις με «ραντεβού». Το ότι το 2026 συμβαίνουν ακόμα αυτά τα «μαυρογιαλούρικα» με κάποιους γιατρούς, είναι απογοητευτικό. Μου θύμισε ένα επεισόδιο πριν από δέκα και πλέον χρόνια, όταν η γυναίκα μου ήταν έγκυος, που ψάχναμε για γυναικολόγο. Σε ένα ιατρείο στην Πλάκα, έξι κυρίες περίμεναν πριν από εμάς, οι τρεις με ακριβώς το ίδιο «ραντεβού», στις έξι το απόγευμα. Οταν ζήτησα τον λόγο από τη γραμματέα, μου δικαιολογήθηκε ότι υπάρχουν και τα έκτακτα. Ηταν πολύ τακτικά τα έκτακτα, προφανώς. Να πείτε, παρακαλώ, στον γιατρό, ότι δεν τον θέλουμε για γιατρό μας, της απάντησα. Υπάρχουν κι αλλού πορτοκαλιές που κάνουν πορτοκάλια. Καληνύχτα σας. 

Πηγή: Protagon.gr